تورم نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ به نزدیک ۱۰۷ درصد رسید؛ رقمی که بالاترین سطح از ابتدای دهه ۹۰ محسوب میشود و رکورد ۱۵ ساله هزینه ساخت را شکسته است. بررسیها نشان میدهد تنها سه گروه از نهادهها — تأسیسات مکانیکی و عایقها، آهنآلات و در و پنجره، و تأسیسات برقی — بیش از ۷۲ درصد از جهش هزینه ساخت مسکن در تهران را به خود اختصاص دادهاند.
در این مقاله از خانه عمران این آمار را دقیقتر بررسی میکنیم و میبینیم که برای مهندسان، پیمانکاران و داوطلبان آزمون نظام مهندسی چه پیامدهایی دارد.
تورم نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵؛ رکوردی که شکست
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، تورم نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ به حدود ۱۰۷ درصد رسیده است. این نرخ، بالاترین سطح از ابتدای دهه ۹۰ و یک رکورد ۱۵ ساله است؛ یعنی هزینه تأمین مصالح و تجهیزات مورد نیاز برای ساخت و بازسازی مسکن در تهران نسبت به بهار سال قبل بیش از دو برابر شده است.
این رشد بیسابقه فقط یک عدد آماری نیست؛ مستقیماً روی قیمت تمامشدهٔ هر مترمربع بنا، برآورد هزینه پروژهها، ضریبهای قراردادی و حتی حقالزحمه مهندسان اثر میگذارد.
سهم هر گروه از جهش هزینه ساخت چقدر بود؟
نکتهٔ قابل توجه این گزارش، تمرکز شدید تورم در چند گروه محدود از نهادههاست. سهم هر بخش از تورم هزینه ساختوساز مسکن در تهران به این شرح است:
| ردیف | گروه نهاده ساختمانی | سهم از تورم |
|---|---|---|
| ۱ | تأسیسات مکانیکی و عایق حرارتی | ۲۸٫۱٪ |
| ۲ | آهنآلات، میلگرد و پروفیل | ۲۴٫۳٪ |
| ۳ | تأسیسات برقی | ۱۹٫۷٪ |
| ۴ | خدمات | ۱۷٫۰٪ |
| ۵ | چوب | ۴٫۳٪ |
| ۶ | موزاییک، کاشی و سرامیک | ۳٫۳٪ |
| ۷ | سنگ | ۳٫۲٪ |
| ۸ | سیمان، بتن، شن و ماسه | ۲٫۸٪ |
| ۹ | شیشه | ۱٫۱٪ |
| ۱۰ | ماشینآلات | ۱٫۱٪ |
| ۱۱ | نقاشی ساختمان | ۰٫۷٪ |
| ۱۲ | انواع بلوک، سفال و آجر | ۰٫۵٪ |
| ۱۳ | ایزوگام، قیرگونی و آسفالت | ۰٫۳٪ |
| ۱۴ | شیرآلات بهداشتی | ۰٫۲٪ |
| ۱۵ | گچ و گچکاری | ۰٫۲٪ |
| مجموع سهم سه گروه نخست | ۷۲٫۱٪ | |
تأسیسات مکانیکی و عایقها؛ موتور اصلی تورم
بیشترین سهم — ۲۸.۱ درصد — متعلق به تأسیسات مکانیکی و عایقهاست. موتورخانه، لولهکشی، تجهیزات گرمایشی و سرمایشی و انواع عایقها بخشی از هزینههای سنگین و وابسته به نرخ ارز هستند و این گروه عملاً موتور اصلی رشد هزینه ساخت در پایتخت بوده است.
آهنآلات و در و پنجره؛ وزن فلز در هزینهها
آهنآلات و در و پنجره با سهم ۲۴.۳ درصد در رتبه دوم قرار دارند. نوسانات قیمت فولاد و محصولات فلزی در بازارهای جهانی و داخلی، مستقیمترین اثر را روی اسکلت، میلگرد و فریم در و پنجرهها میگذارد؛ یعنی بخشهایی که در هر مترمربع بنا حضور جدی دارند.
تأسیسات برقی؛ سهم رو به رشد
تأسیسات برقی با ۱۹.۷ درصد سومین گروه تأثیرگذار است. سیم و کابل، تابلوهای برق و تجهیزات روشنایی در سالهای اخیر بهواسطهٔ نوسان قیمت مس و مواد پلیمری، سهم فزایندهای در صورتوضعیتهای متره و برآورد پیدا کردهاند.
این آمار برای مهندسان و فعالان ساختمان چه معنایی دارد؟
برآورد هزینه و متره و برآورد را جدیتر کنید
با تورم ۱۰۷ درصدی نهادهها، هر برآوردی که بر اساس قیمتهای چند ماه قبل تهیه شده باشد، عملاً منسوخ است. مهندسان محاسب و مجری باید در متره و برآورد پروژهها از بهروزترین قیمتها استفاده کنند و در صورتجلسات، شاخص قیمت مصالح را مبنا قرار دهند.
قراردادها و ضریبهای پیمانکاری
در شرایطی که قیمت نهادهها هر فصل جهش میکند، قراردادهای مقطوع ریسک بزرگی برای پیمانکار و کارفرماست. استفاده از قراردادهای با تعدیل قیمت و پیشبینی شروط تورمی، از مهمترین راههای مدیریت ریسک در پروژههای ساختمانی سال ۱۴۰۵ است.
داوطلبان آزمون نظام مهندسی و کارشناس رسمی
آشنایی با مباحث مقررات ملی، نحوهٔ تهیه صورتوضعیت و اصول برآورد هزینه، از سرفصلهای پرتکرار آزمونهای نظام مهندسی و کارشناس رسمی است. درک درست از ساختار هزینههای ساختمان — از تأسیسات تا آهنآلات — در سوالات متره و برآورد و مدیریت پروژه به داوطلبان برتری جدی میدهد.
دنیای هزینهها را با دانش روز مدیریت کنید
در شرایط تورمی، بهروز بودن دانش فنی و آشنایی با اصول متره و برآورد، برگ برنده مهندسان است. دورههای تخصصی خانه عمران با سرفصل بهروز و مدرک معتبر، شما را برای آزمونهای نظام مهندسی، کارشناس رسمی و پروژههای واقعی آماده میکند.
دوره نظام مهندسی دوره کارشناس رسمیراهکارهایی برای مدیریت هزینه ساخت در شرایط تورمی
- بهروزرسانی مداوم قیمتها: قیمت نهادهها را ماهانه از منابع رسمی (مرکز آمار ایران و اتحادیهها) رصد کنید و در برآوردها لحاظ کنید.
- دقت در متره و برآورد: کوچکترین خطا در متره، در شرایط تورمی چند برابر میشود؛ متره را با نرمافزار و چکلیست استاندارد انجام دهید.
- انتخاب مصالح بهینه: در طراحی نما و تأسیسات، مصالحی را انتخاب کنید که هم مقررات ملی را پاس کند و هم کمترین وابستگی قیمتی به نرخ ارز را داشته باشد.
- قرارداد منعطف: در قراردادها، شاخصهای تعدیل و سقف نوسان قیمت را صریح پیشبینی کنید.
- زمانبندی هوشمند خرید: خرید مصالح پرمصرف در زمان ثبات نسبی بازار و انبارش اصولی، بخشی از ریسک تورمی را خنثی میکند.
معمای متری ۲۰۰ میلیون تومان؛ مسکن یا مصالح؟
همزمان با جهش هزینههای تولید، بازار محصول نهایی نیز بینصیب نمانده است. طبق دادههای پلتفرمهای تخصصی (نظیر دیوار)، میانگین قیمت عرضه مسکن در تهران از مرز متری ۲۰۰ میلیون تومان عبور کرده است.
در تحلیل این وضعیت، دو دیدگاه اقتصادی وجود دارد:
- نظریه فشار هزینه: افزایش قیمت مصالح و دستمزد (Supply Shock) سازنده را مجبور به بالا بردن قیمت فروش میکند.
- نظریه فشار تقاضا: افزایش قیمت محصول نهایی در بازار، حاشیه سود را جذاب کرده و تقاضا برای نهادهها را بالا میبرد که منجر به گرانی مصالح میشود.
واقعیت بازار تهران در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد که این دو عامل در یک «چرخه خودتقویتکننده» قرار گرفتهاند و هر یک، دیگری را به سمت بالا هل میدهد.
سوالات متداول درباره تورم نهادههای ساختمانی
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، تورم نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ به نزدیک ۱۰۷ درصد رسید که بالاترین سطح از ابتدای دهه ۹۰ محسوب میشود.
تأسیسات مکانیکی و عایقها با ۲۸.۱ درصد، آهنآلات و در و پنجره با ۲۴.۳ درصد و تأسیسات برقی با ۱۹.۷ درصد؛ این سه گروه مجموعاً ۷۲ درصد از جهش هزینه ساخت مسکن در تهران را رقم زدهاند.
دادههای این گزارش از مرکز آمار ایران و بر اساس شاخص قیمت نهادههای ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ استخراج شده است.
رشد قیمت نهادهها مستقیماً قیمت تمامشده هر مترمربع بنا را افزایش میدهد و بر برآورد پروژه، قراردادهای پیمانکاری و حقالزحمه مهندسان اثر میگذارد.
پست های مرتبط
30 مرداد 1405
افزایش سقف وام مسکن؛ جزئیات وام خرید، ساخت، جعاله و ودیعه
هیات عالی بانک مرکزی سقف تسهیلات ساخت، خرید، جعاله و ودیعه مسکن از محل اوراق گوا...
20 مرداد 1405
هزینههای پنهان ساخت ساختمان؛ چرا بودجه پروژه از کنترل خارج میشود؟
بسیاری از پروژههای ساختمانی با یک برآورد اولیه نسبتاً امیدوارکننده آغاز میشوند...
09 مرداد 1405
فهرست بهای ابنیه ۱۴۰۵ منتشر شد؟ + فایل PDF + مقایسه با ۱۴۰۴
آیا فهرست بهای ابنیه ۱۴۰۵ منتشر شده است؟ این پرسشی است که در ماههای اخیر ذهن تم...
06 مرداد 1405
سقوط جرثقیل در تهران؛ چرا این حادثه باید برای صنعت ساختمان یک هشدار جدی باشد؟
حادثه سقوط جرثقیل در تهران، صرفنظر از جزئیات نهایی که در گزارش رسمی مشخص خواهد ...
05 مرداد 1405
راهنمای جامع هزینه ساخت ساختمان در سال ۱۴۰۵؛ محاسبه، عوامل و هزینههای پنهان
هزینه ساخت ساختمان در سال ۱۴۰۵ را نمیتوان با یک عدد ثابت و عمومی بیان کرد. نوع ...
دیدگاهتان را بنویسید لغو پاسخ
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.